Bolesławiec i tradycje ceramiczne
Kategoria: Ceramika. Data publikacji: 29 listopada 2009
Dawne Muzeum Miejskie w Bolesławcu po remoncie zajmowanego budynku w roku 1967, a dokładniej 17 czerwca, zmienia swoją nazwę na Muzeum Ceramiki. Jest to stan jak najbardziej zrozumiały jeżeli spojrzymy na lokalne tradycje i bardzo długi okres kiedy to tradycje miały szanse rozwinąć się i okrzepnąć. Tradycje związane z wyrobami ceramicznymi w Bolesławcu sięgają według potwierdzonych źródeł roku 1380. Wiemy to, ponieważ w księgach miejskich Bolesławca odnajdujemy zapiski o jednym z ówczesnych garncarzy pracujących na terenie miasta.
Jak wynika z powyższego, pewne jest iż ceramika rozwijała się od bardzo dawna na terenie Bolesławca, a kręgi naukowe mają podstawy twierdzić, iż rozwój ten był zapoczątkowany o wiele wcześniej. Warunku ku takowemu rozwojowi były bardzo dobre, ponieważ wszystko co potrzebne do wyrobów ceramicznych znajdowało się na miejscu. Bolesławiec leży w okolicach dorzecza rzek Bóbr oraz Kwisa. W ich dorzeczach właśnie w rejonie Bolesławca i okolic występują dość bogate pokłady glin, które świetnie nadawały się do wyrobu elementów ceramicznych. Chodzi w tym momencie o odmianę gliny żaroodpornej, która wypala się w temperaturze około 128000 stopni Celsjusza. W ten sposób wykonywana ceramika posiada właściwości zapewniające dużą trwałość oraz nie przecieka. Dodatkowym bodźcem rozwojowym zostało także odnalezienie glin z grupy tak zwanego szkliwa ziemnego. Ten rodzaj gliny używany jest w procesie tak zwanego szkliwienia naczyń, a mówiąc prościej otrzymuje się po wypaleniu naczynia o kolorze brązowym.
O uporządkowanym rozwoju ceramiki w Bolesławiu możemy mówić już w roku 1511. Jest to podyktowane faktem, iż w tym właśnie roku pojawiają się informacje dotyczące cechu garncarzy. Samo istnienie cechu o określonej hierarchii i systematyce świadczy o krystalizacji tradycji ceramicznych. Dodatkowo można powiedzieć, iż cech dbało zasadę lepsza jakość niż ilość jak i o własne interesy pod względem sprzedaży, co można wnioskować z przywileju mówiącym o maksymalnie pięciu warsztatach ceramicznych na terenie miasta Bolesławiec. Oczywiście pozytywnie wpłynęło to na dalsze rozprzestrzenianie się tradycji ceramicznych i tak w miejscowościach ościennych zaczęły pojawia się zakłady ceramiczne. Głównie chodzi o Nowogrodziec i Ołdrzychów leżące nad Kwisą, a więc także w rejonie występowania glin przydatnych w produkcji ceramiki. Ten stan rzeczy w Bolesławcu zmienił się dopiero w roku 1762, a co więcej dopiero pod presją administracji pruskiej. Rozrastające się miasto Bolesławiec mogło sobie jednak w tym okresie pozwolić na spokojne rozszerzenie cechów ceramicznych, choćby ze względu na potrzeby własne w zakresie ceramiki, ale także stosunkowo dobrze rozwiniętych dróg sprzedaży zewnętrznej.
W Bolesławcu Muzeum Ceramiki może się pochwalić dość bogatym zbiorem eksponatów i pokrewnych elementów związanych bezpośrednio czy pośrednio z ceramiką. Dawniejsze eksponaty pochodzące z sąsiednich muzeów na dzień dzisiejszy zostały prawie w całości zastąpione eksponatami pochodzącymi z Bolesławca lub bezpośrednich okolic. Szczególnie w tym kontekście warta jest obejrzenia ekspozycja „Kamionka bolesławiecka od XVII-wiecznej do współczesnej”.