Jak powstaje ceramika w Bolesławcu
Kategoria: Ceramika. Data publikacji: 7 listopada 2009
Nie wszyscy zdają sobie sprawę, iż ceramika użytkowa w dzisiejszych czasach ma ogromnie szeroki zakres zastosowań, a co więcej można powiedzieć iż szerszy niż we wcześniejszych czasach. Można to pokazać na ceramice z Bolesławca, która jest bardzo odporna na czynniki mechaniczne jak obtłuczenia czy mocne zarysowania, a trwałe szkliwo zapewnia dobre parametry pod względem niepękania. Ceramika wytwarzana w mieście Bolesław tworzona jest z kamionki zaliczanej do twardego materiału. Zawiera w sobie stosunkowo duże ilości kwarcytu oraz skalenia, a także w pewnych przypadkach dodatek szamotu. Wyznaczniki te powodują, iż w stosunku do fajansu czy porcelany wyroby z Bolesławca są dość ciężkie, jednak rekompensowane jest to poprzez fizyczne właściwości opisane powyżej, pozwalające na przykład na użycie w piekarnikach przy wysokich temperaturach, kuchenkach mikrofalowych oraz mogą być one myte w zmywarkach, ale także w sytuacji odwrotnej, ponieważ używa się ich także w zamrażarkach.
Pierwszym etapem wyrobu ceramiki w zakładach znajdujących się w mieście Bolesławiec, chociaż nie tylko w nich, jest nadanie elementom pożądanego kształtu. Używane są do tego gipsowe formy odpowiednie dla danego kształtu, a także formuje się takowe ręcznie. Kolejnym etapem jest retusz mający na celu usunięcie kosmetycznych niedoskonałości w kształcie. Po tych dwóch etapach przychodzi kolej na elementy dodatkowe i tak przykładowo w tym etapie dokleja się uszy dzbankom czy filiżankom. Po zakończeniu formowania następuje pierwsze wypalanie w wysokiej temperaturze, a produkt tego procesu nazywany jest biskwitem.
Wyroby ceramiczne powstające w Bolesławcu charakteryzują się bardzo ciekawym i barwnym wzornictwem. Nie przypadkowo wspominamy o tym właśnie przy okazji tego etapu, ponieważ właśnie po uzyskaniu biskwitów dokonuje się malowania. Wzory niepowtarzalne maluje się różnymi pędzlami ręcznie, z kolei wzory powtarzalne wykonuje się metodą stempelkową, czyli krótko mówiąc specjalnymi stemplami nanosi się wzór o danym kolorze farby. Można odnieść wrażenie, iż zdobienia popularne w Bolesławcu są proste, jednak dobrej jakości farby oraz pieczołowitość przy wykonaniu powodują, iż motywy kwiatowe, groszki i kropki, ślimacznice czy pawie oczka wyglądają bardzo efektownie. W kontekście stosowanej kolorystki w zakładach znajdujących się w Bolesławcu najbardziej popularne to zielony, czerwony zwłaszcza w odcieniach ciemniejszych, oraz kobaltowy niebieski.
Kolejnym etapem jest zanurzenie wyrobów w szkliwie, czyli dochodzi do procesu tak zwanego szkliwienia. W Bolesławcu już od XIX wieku nie stosuje się szkliwa ołowiowego, które jest szkodliwe dla zdrowia, a jedynie szkliwo skaleniowe. Po zanurzeniu elementów w szkliwie lub pokryciu szkliwem w specjalnych kabinach dochodzi do kolejnego wypalania, zwanego drugim wypałem. Po ukończeniu tych zabiegów pozostaje jeszcze tylko sortownia, pakowalnia oraz wysłanie do dystrybucji. Z miasta Bolesławiec wyroby ceramiczne rozchodzą się na cały świat, zwłaszcza do Niemiec, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych oraz do krajów Skandynawii.