Bolesławiec

Niewiele miast może pochwalić się muzeum o ponad stuletniej tradycji, tak jak Muzeum Miejskie w Bolesławcu. Dokładna data założenia to rok 1908, a muzeum mieściło się w istniejącym wcześniej budynku zawierającym w swoim składzie basztę z wieku XV. Sama baszta była już interesującym obiektem, zaprojektowana przez miejskiego architekta Balzera oraz wykonana pod okiem Petera Gansela.
Samo muzeum znajdujące się w Bolesławiu zawdzięcza swój kształt nie tylko państwowym organizacjom, ale w dużej rozpiętości mieszkańcom miasta. Na szczególną uwagę zasługuje wkład Maxa Hoehne mieszkającego w Berlinie, jednak urodzonego w Bolesławcu. Niemały wpływ i zasługi to także stowarzyszenia kościelne i organizacje cechów, a dodatkowo bractwo strzeleckie. Uroczyste otwarcie nastąpiło w roku 1911, a dokładnie 21 maja.
Muzeum nie skupia się na jednym zakresie tematycznym, a wręcz przeciwnie gromadząc zbiory związane z archeologią, etnografią, rękodziełem oraz rzemiosłem artystycznym, a także malarstwem, głównie portretowym. W muzeum zgromadzono także dość pokaźny księgozbiór oraz pakiet dokumentów historycznych. Ciekawym niewątpliwie eksponatem jest portret poety, urodzonego w Bolesławcu, a mianowicie Martina Opitza.
Z ciekawszych elementów zgromadzonych w muzeum należałoby zaliczyć tak zwany Wielki Garniec i Singuhr. Wielkim Garncem nazywane jest unikatowe dzieło autorstwa Johanna Gottlieba Joppego, pochodzące z roku 1753, uważane za kręgi naukowe za największy garniec stworzony na świecie. Z kolei Singuhr jest kartą pocztową, pochodzącą z okolic lat 1920-1937. Warte obejrzenia są dodatkowo, scena która przedstawia coś na wzór obrotowego obrazu Pasji Chrystusa jak i dolna sala baszty, w której znajduje się wykonana z drewna pieta datowana na XV wiek oraz ołtarz datowany na przedział między 1760 a 1780 rok.
W okresie trwania I Wojny Światowej Muzeum Miejskie w Bolesławcu zawiesiło swoją działalność, wznawiając ją dopiero w roku 1920. W tym okresie mocno zaangażował się w pracę muzeum Artur Schiller, ten sam który został współzałożycielem Górnośląskiego Muzeum w Gliwicach. Kolejna przerwa w funkcjonowaniu muzeum w Bolesławcu przypada na II Wojnę Światową i czasy bezpośrednio powojenne. Działalność zostaje wznowiona dopiero w roku 1953 27 grudnia. Bolesławiec został bardzo mocno ograbiony ze zgromadzonych w muzeum eksponatów i do dzisiejszego dnia nie jest wiadome, co się z nimi stało. Późniejsze czasy obfitowały w liczne problemy, ponieważ po kilku latach muzeum ponownie zostało zamknięte, a Bolesławiec odzyskał je dopiero w czerwcu roku 1967, co spowodowane było zawilgoceniem budynku w którym muzeum się mieściło. Od roku 1967 muzeum w Bolesławcu uzyskało już miano Muzeum Ceramiki., co podyktowane były wielowiekowymi tradycjami regionu z tymże związanymi.
Po wielu kolejnych problemach muzeum w Bolesławcu w roku 1991 przeniosło się do budynku wcześniej używanego przez Rosjan jako Muzeum Kutuzowa. Jednakże przeniesienie i otwarcie udało się zrealizować dopiero w roku 1995, w związku z koniecznością dokonania remontu. Wraz z otwarciem muzeum w nowym miejscu otworzono dodatkowy dział ekspozycji, a mianowicie Dział Historii Miasta.

Dawne Muzeum Miejskie w Bolesławcu po remoncie zajmowanego budynku w roku 1967, a dokładniej 17 czerwca, zmienia swoją nazwę na Muzeum Ceramiki. Jest to stan jak najbardziej zrozumiały jeżeli spojrzymy na lokalne tradycje i bardzo długi okres kiedy to tradycje miały szanse rozwinąć się i okrzepnąć. Tradycje związane z wyrobami ceramicznymi w Bolesławcu sięgają według potwierdzonych źródeł roku 1380. Wiemy to, ponieważ w księgach miejskich Bolesławca odnajdujemy zapiski o jednym z ówczesnych garncarzy pracujących na terenie miasta.
Jak wynika z powyższego, pewne jest iż ceramika rozwijała się od bardzo dawna na terenie Bolesławca, a kręgi naukowe mają podstawy twierdzić, iż rozwój ten był zapoczątkowany o wiele wcześniej. Warunku ku takowemu rozwojowi były bardzo dobre, ponieważ wszystko co potrzebne do wyrobów ceramicznych znajdowało się na miejscu. Bolesławiec leży w okolicach dorzecza rzek Bóbr oraz Kwisa. W ich dorzeczach właśnie w rejonie Bolesławca i okolic występują dość bogate pokłady glin, które świetnie nadawały się do wyrobu elementów ceramicznych. Chodzi w tym momencie o odmianę gliny żaroodpornej, która wypala się w temperaturze około 128000 stopni Celsjusza. W ten sposób wykonywana ceramika posiada właściwości zapewniające dużą trwałość oraz nie przecieka. Dodatkowym bodźcem rozwojowym zostało także odnalezienie glin z grupy tak zwanego szkliwa ziemnego. Ten rodzaj gliny używany jest w procesie tak zwanego szkliwienia naczyń, a mówiąc prościej otrzymuje się po wypaleniu naczynia o kolorze brązowym.
O uporządkowanym rozwoju ceramiki w Bolesławiu możemy mówić już w roku 1511. Jest to podyktowane faktem, iż w tym właśnie roku pojawiają się informacje dotyczące cechu garncarzy. Samo istnienie cechu o określonej hierarchii i systematyce świadczy o krystalizacji tradycji ceramicznych. Dodatkowo można powiedzieć, iż cech dbało zasadę lepsza jakość niż ilość jak i o własne interesy pod względem sprzedaży, co można wnioskować z przywileju mówiącym o maksymalnie pięciu warsztatach ceramicznych na terenie miasta Bolesławiec. Oczywiście pozytywnie wpłynęło to na dalsze rozprzestrzenianie się tradycji ceramicznych i tak w miejscowościach ościennych zaczęły pojawia się zakłady ceramiczne. Głównie chodzi o Nowogrodziec i Ołdrzychów leżące nad Kwisą, a więc także w rejonie występowania glin przydatnych w produkcji ceramiki. Ten stan rzeczy w Bolesławcu zmienił się dopiero w roku 1762, a co więcej dopiero pod presją administracji pruskiej. Rozrastające się miasto Bolesławiec mogło sobie jednak w tym okresie pozwolić na spokojne rozszerzenie cechów ceramicznych, choćby ze względu na potrzeby własne w zakresie ceramiki, ale także stosunkowo dobrze rozwiniętych dróg sprzedaży zewnętrznej.
W Bolesławcu Muzeum Ceramiki może się pochwalić dość bogatym zbiorem eksponatów i pokrewnych elementów związanych bezpośrednio czy pośrednio z ceramiką. Dawniejsze eksponaty pochodzące z sąsiednich muzeów na dzień dzisiejszy zostały prawie w całości zastąpione eksponatami pochodzącymi z Bolesławca lub bezpośrednich okolic. Szczególnie w tym kontekście warta jest obejrzenia ekspozycja „Kamionka bolesławiecka od XVII-wiecznej do współczesnej”.